GARSOORIDDA IYO XADDIDAADA DULUCDA

 Guddida Diiwaangalinta ururrada iyo xisbiyadu waxa ay go'aan afar bog ah ka soo saareen, arrin aanay dulucdeeda xaddidin (without framing the issue in dispute). Kuma ay qeexin xukunkoooga waxa ay ahaayeen arrimaha ay isku hayeen labada dhinac ee ay ka garnaqeen iyo qodobka sharci ee arrintaa la isku hayaa ay salka ku hayso. Waayo xaqiiqadaa la isku hayo iyo qodobkeeda marka la sugo ee mugdiga laga saaro ayay cidda garta qaadaysaa maamuli karta waxa laga doodi karo iyo waxa ka baxsan dulucda ee aan lagu doodi karin. Iyagana ay cidda akhrida go'aankoodu ama la socotay dacwadduba ay u eegi kartaa bal in uu go'aankoodu abbaaray  wixii la isku hayay iyo in kale. 

Asbaabta go'aanka lagu dhisaana waa marka lagu dhex xuso go'aankan sida qodobka sharci ee khilaafku salka ku hayo ay doodaha labada dhinac u waajaheen, in ay xaqiiqooyinkii u dhigayay ay dooddooda ku caddaysteen ama ku  caddeysan kari waayeen. 

Markaas ayuu noqon karaa go'aan sharci oo ka jawaabaya su'aal cad, oo asbaabtiisa si cilmiyaysan oo maangal ah loo lafo-guray. Waxaana Go'aan gareedyada loo maraa hannaanka lafagurka ee loo soo gaabsado IRAC (Issue, Rule, Application, Conclusion), oo soomaali ku noqonaya marka la soo gaabiyo AQAG. oo u taagan: 

1. Arrinta ( la isku hayo);  arrinkaasi ma dhacay/jiraa, misa ma dhcin/jiro?

2. Qodobka: waa qodobka sharci salka u ah dacwadda ah (the substantive rule) oo go'aanka lagu xuso isaga oo akhriskiisana wata oo aan lambar kaliya ahayn. Qodobkaas ayaa  sheegaya xaqiiqooyinka la rabo in la caddeeyo ee shuruuddo u ah jiritaanka ama jiritaan la'aanta arrinta ay su'aashu ka taagan tahay.

3. Adeegsi: waa isku adeegsiga sharciga iyo xaqiiqada (waa is bar-bardhigga tiirarka Qodobka iyo Xaqiiqooyinka ay dhinacyadu ku kala doodeen; iyada oo la is waydiinayo ma is waafajiyeen misa isma waafaqsana?). Waan halka ay sababayntu ka bilaabmayso iyo lafagurku. 

4. Gungaadh ama gebogabo: oo ah maxaa kaaga soo baxay (markaad doodda dhinacayda iyo qodobka isu-eegtay): taas oo noqonaysa laba mid uun---- arrintii la isku hayay waa ay jirtaa ama ma jirto.

   Imika bal miyay ku sheegeen afartaas bog su'aasha sharci ee ay kaga jawaabeen. Ma waxa uu go'aanku ka jawaabayaa su'aasha ah : (1) waa ayo Guddoomiyaha sharciga ah ee Xisbiga Kulmiye waqtigan la joogo?

 Misa waxa uu ka jawaabayaa Su'aasha ah: (2) Ma sharcibaa xil ka qaadista Guddoomiyaha Golaha Dhexe ee Xisbigu misa ma aha? 

  Mar haddii aan laguu sheegin waxa laga jawaabay ee laga gun-gaadhay, ma noqonayo go'aan gareede waa uun xog kale oo lagu soo daray khilaafkii hore ee dhinacyada. Sidaa awgeedna ma lahaan karo wax asbaab ah oo cad oo lagu qiimayn karo natiijadiisa, sida in ay xidhiidh la leedahay wixii la isku hayay iyo in kale (relevent to the fact in issue) iyo sida ay ku timid natiijadaasi.